Η μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης του 1917.

Η πόλη της Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε από τον βασιλιά της Μακεδονίας Κάσσανδρο το 315 π.Χ. και εξελίχθηκε σε μεγάλο κοινωνικό, πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο της Μακεδονίας. Η πόλη δοκιμάστηκε από μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το Σάββατο 18 Αυγούστου 1917. Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες της εποχής από τον Ιούλιο Ρατώ. συντάκτη της Γαλλόφωνης εφημερίδας της Θεσσαλονίκης «Ηχ,ω της Γαλλίας», η φωτιά ξεκίνησε στις 14.30 το μεσημέρι από την Τουρκική συνοικία Αγκουα Νόβα (Δροσερό νερό) από αχυρένια καλύβα στην οποία έψηνε το φαγητό του Ελληνας πρόσφυγας και λόγω του δυνατού Βαρδάρη, πήρε φωτιά η καλύβα και στη συνέχεια η φωτιά μεταδόθηκε σχεδόν ακαριαία στα γειτονικά ξύλινα σπίτια Τούρκων. Την εποχή εκείνη τα μισά σχεδόν σπίτια της πόλης ηταν ξύλινα. Ετσι η φωτιά και λόγω της έλλειψης σοβαρού πυροσβεστικού συστήματος, επεκτάθηκε και αποτέφρωσε το κέντρο, το δυτικό τμήμα και την παραλιακή αρτηρία της πόλης, μέχρι λίγα μόνο μέτρα προ του Λευκού Πύργου. Στις 6 το απόγευμα της ημέρας εκείνης είχαν ήδη αποτεφρωθεί 100 σπίτια στην Τουρκική συνοικία προς την θάλασσα. Η Θεσσαλονίκη που είχε τότε 300.000 κατοίκους από τους οποίους οι μισοί περίπου ηταν Εβραίοι, δεν διέθετε ούτε την στοιχειώδη αντιπυρική υποδομή. Οι Αγγλοι και Γάλλοι στρατιώτες που βρίσκονταν στην πόλη λόγω του Παγκοσμίου Πολέμου, έκαναν ότι μπορούσαν συμβάλλοντας στην προσπάθεια αντιμετώπισης της πυρκαγιάς, χωρίς όμως αποτέλεσμα.Απο τις 8 το βράδυ η φωτιά άρχισε να επεκτείνεται προς ανατολάς, αποτεφρώνοντας το Δημαρχείο, τη Νομαρχία και απειλούσε το χώρο της μεγάλης αγοράς (Τσαρσί). Ο Εβραϊκός τομέας της πόλης καταστράφηκε κατά τα 4/5. Τα μεσάνυχτα η φωτιά πέρασε το φράγμα της Εγνατίας οδού και έκαιγε τις ανατολικές συνοικίες μέχρι την Αγία Σοφία. Εκκενώθηκαν τα ιδρύματα των Καθολικών και το Κολλέγιο «Ιωάννης Βαπτιστής Δελασάλ» στην οδό Φράγκων. Στην παραλία καιγόταν το ξενοδοχείο «Σπλέντιτ» και ένα πλοίο που δεν πρόλαβε να αποπλεύσει. Το ξημέρωμα της επόμενης μέρας 19ης Αυγούστου, βρήκε τη μισή σχεδόν πόλη αποτεφρωμένη ενώ καιγόταν ακόμη στην παραλία τα πέτρινα αρχοντικά των καφενείων «Φλόκα», «Κρυστάλ» και «Ολυμπος» και το ξενοδοχείο «Ρώμη».Οι τελευταίες εστίες φωτιάς έσβησαν το απόγευμα της Κυριακής 19 Αυγούστου.
Η πυρκαγιά άφησε 74.000 άστεγους, ενώ ο συνολικός αριθμός των καθ’ οιονδήποτε τρόπο πληγέντων από την πυρκαγιά ανήλθε σε 100.000 άτομα, εκ των οποίων τα ¾ ήταν Εβραίοι. Στο ναό του Αγ. Δημητρίου, το καύχημα της πόλης, μόνο μερικές κολώνες έμειναν όρθιες. Χρειάστηκε περίπου μια εικοσαετία μέχρι να επουλωθούν όλες οι πλγές της μεγάλης αυτής καταστροφικής πυρκαγιάς.